Ngày 18/5, theo thông tin công bố từ hệ thống DauThau.info, Gói thầu số 16 thuộc dự án tuyến kè qua phường Phong Thái có giá dự toán do chủ đầu tư phê duyệt là 26,199 tỷ đồng. Tuy nhiên, Liên danh nhà thầu trúng thầu với mức giá 20,930 tỷ đồng, thấp hơn hơn 5,2 tỷ đồng, tương đương mức giảm khoảng 20,11%.
Thi công tuyến kè qua phường Phong Thái (TP. Huế) – giá trúng thầu giảm hơn 20% so với dự toán ban đầu, giúp tiết kiệm hơn 5,2 tỷ đồng cho ngân sách nhà nước. (Ảnh minh họa)
Trong bối cảnh nhiều công trình hạ tầng hiện nay chịu áp lực lớn từ biến động giá vật liệu xây dựng, nhân công và chi phí vận chuyển, mức giảm sâu này nhanh chóng thu hút sự quan tâm của dư luận và giới chuyên môn.
Chênh lệch giá đến từ đâu?
Theo các chuyên gia trong lĩnh vực xây dựng, việc giá trúng thầu thấp hơn đáng kể so với giá gói thầu không phải là hiện tượng hiếm gặp trong hoạt động đấu thầu cạnh tranh hiện nay. Sự chênh lệch chủ yếu xuất phát từ phương pháp tính toán giữa chủ đầu tư và đơn vị dự thầu.
Thông thường, giá gói thầu của chủ đầu tư được xây dựng trên cơ sở hệ thống định mức, đơn giá do Nhà nước ban hành, đồng thời phải tính toán thêm các khoản dự phòng cho yếu tố trượt giá, rủi ro phát sinh và biến động thị trường nhằm đảm bảo đủ nguồn vốn trong quá trình triển khai dự án.
Trong khi đó, các nhà thầu tham gia dự thầu thường chủ động xây dựng phương án giá dựa trên năng lực thực tế và lợi thế riêng của doanh nghiệp. Những đơn vị có sẵn nguồn vật liệu, thiết bị thi công, hệ thống vận chuyển hoặc nhân lực tại địa phương có thể giảm đáng kể chi phí trung gian và tối ưu giá thành.
Đối với các công trình kè, thủy lợi hoặc hạ tầng ven sông, yếu tố logistics đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Nhà thầu có sẵn sà lan, máy móc chuyên dụng hoặc chủ động được nguồn đá, cát gần công trường sẽ có lợi thế lớn trong việc giảm chi phí vận chuyển và thời gian thi công.
Áp lực lớn với nhà thầu
Dù mức giảm giá giúp tiết kiệm đáng kể cho ngân sách nhà nước, song giới chuyên môn cho rằng đây cũng là bài toán không đơn giản đối với nhà thầu trong quá trình triển khai thực tế.
Theo đánh giá của các chuyên gia xây dựng, biên lợi nhuận của các công trình hạ tầng kỹ thuật hiện nay thường không quá cao. Việc giảm giá hơn 20% đồng nghĩa với việc nhà thầu phải tính toán rất kỹ về tiến độ thi công, quản lý vật tư và dòng tiền để đảm bảo hiệu quả tài chính.
Trong điều kiện thị trường vật liệu xây dựng tiếp tục biến động, đặc biệt là giá cát, đá, thép và nhiên liệu, phần lợi nhuận của nhà thầu có thể bị thu hẹp đáng kể nếu phát sinh chậm tiến độ hoặc chi phí ngoài dự kiến.
Đáng chú ý, thời gian thực hiện hợp đồng chỉ trong vòng 180 ngày được xem là áp lực lớn đối với một công trình tuyến kè tại khu vực miền Trung – nơi thường xuyên chịu tác động của mưa bão và diễn biến thủy văn phức tạp.
Nếu không hoàn thành các hạng mục trọng yếu trước mùa mưa, nguy cơ ảnh hưởng tiến độ và phát sinh chi phí là rất lớn. Điều này buộc nhà thầu phải tổ chức thi công liên tục, tăng cường nhân lực và thiết bị để bảo đảm tiến độ cam kết.
Giá thấp phải đi cùng chất lượng
Các chuyên gia cho rằng, đấu thầu cạnh tranh giúp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công và tiết kiệm ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, yếu tố quan trọng nhất vẫn là chất lượng công trình sau khi hoàn thành.
Đối với các dự án hạ tầng kè chống sạt lở, yêu cầu kỹ thuật và độ bền công trình có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm bảo đảm an toàn lâu dài cho khu vực dân cư và hạ tầng xung quanh.
Do đó, cùng với năng lực thi công của nhà thầu, vai trò giám sát của chủ đầu tư và đơn vị tư vấn giám sát sẽ là yếu tố quyết định để bảo đảm công trình được triển khai đúng thiết kế, đúng tiến độ và không xảy ra tình trạng cắt giảm chất lượng nhằm bù đắp chi phí.
Việc tiết kiệm hơn 5,2 tỷ đồng thông qua đấu thầu công khai là tín hiệu tích cực trong công tác quản lý đầu tư xây dựng. Tuy nhiên, kết quả cuối cùng của dự án sẽ không chỉ được đánh giá bằng con số tiết kiệm ngân sách, mà còn bằng chất lượng, độ bền và hiệu quả thực tế của công trình sau khi đưa vào sử dụng.
Bùi Quốc Dũng